CCNA là gì? Có nên học CCNA không?

Trong lĩnh vực mạng máy tính và hạ tầng CNTT, CCNA luôn được xem là chứng chỉ nền tảng giúp người học hiểu đúng bản chất của hệ thống mạng doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ CCNA là gì, học CCNA mang lại giá trị gì và liệu chứng chỉ này có còn phù hợp trong bối cảnh Cloud, DevOps và tự động hóa đang phát triển mạnh. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ về CCNA, giá trị thực tế của chứng chỉ và lý do vì sao CCNA vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc cho người làm IT hiện nay.

Chứng chỉ CCNA là gì?

CCNA (Cisco Certified Network Associate) là chứng chỉ mạng nền tảng do Cisco Systems – tập đoàn công nghệ mạng hàng đầu thế giới cấp.

Chứng chỉ CCNA xác nhận người sở hữu có khả năng:

• Hiểu và vận hành các mạng máy tính quy mô nhỏ đến trung bình
• Cấu hình, quản trị các thiết bị mạng Cisco như Router, Switch
• Nắm vững kiến thức Network Fundamentals theo chuẩn doanh nghiệp

Từ năm 2020, Cisco đã chuẩn hóa CCNA thành một chứng chỉ duy nhất (mã 200-301), thay vì nhiều nhánh như trước đây (CCNA Routing & Switching, CCNA Security, CCNA Wireless…).

Nội dung CCNA hiện nay bao gồm:

• Network Fundamentals (mô hình OSI, TCP/IP, subnetting)
• Network Access (Ethernet, VLAN, Trunk, STP)
• IP Connectivity (Routing, OSPF cơ bản)
• IP Services (DHCP, DNS, NTP, SNMP)
• Security Fundamentals (ACL, Port Security, khái niệm bảo mật)
• Automation & Programmability (khái niệm SDN, API, automation)

Nói cách khác, CCNA không chỉ dạy cấu hình thiết bị, mà cung cấp nền tảng tổng quát về mạng máy tính hiện đại trong doanh nghiệp.

Tham khảo: Những điều cần biết khi tham gia thi chứng chỉ CCNA

Đối tượng nên sở hữu chứng chỉ CCNA

Chứng chỉ CCNA phù hợp với nhiều nhóm người học khác nhau, đặc biệt là những ai đang cần xây dựng nền tảng mạng máy tính một cách bài bản theo chuẩn quốc tế.

• Người mới bắt đầu trong lĩnh vực mạng máy tính là nhóm đối tượng phù hợp nhất với CCNA. Chứng chỉ này được thiết kế để giúp người học hiểu từ những khái niệm cơ bản như mô hình OSI, TCP/IP, địa chỉ IP, đến cách mạng vận hành trong môi trường doanh nghiệp, không yêu cầu kinh nghiệm thực tế trước đó.
• Sinh viên các ngành CNTT, Điện tử – Viễn thông nên sở hữu CCNA để bổ trợ kiến thức học thuật bằng kỹ năng thực hành. CCNA giúp sinh viên hiểu rõ cách áp dụng lý thuyết mạng vào hệ thống thực tế, đồng thời tạo lợi thế khi ứng tuyển các vị trí IT hạ tầng, Network Engineer hoặc System Engineer sau khi ra trường.
• Người muốn chuyển ngành sang mảng mạng máy tính hoặc an ninh mạng, CCNA đóng vai trò như nền móng bắt buộc. Việc nắm chắc kiến thức mạng là điều kiện tiên quyết trước khi học các chuyên sâu hơn như Security, Firewall, SOC hay Cloud Security.
• Kỹ thuật viên IT Helpdesk / IT Support cũng rất cần CCNA để nâng cao năng lực chuyên môn. Chứng chỉ này giúp người làm hỗ trợ kỹ thuật hiểu rõ nguyên nhân gốc rễ của các sự cố mạng, từ đó xử lý vấn đề nhanh và chính xác hơn thay vì chỉ làm theo kinh nghiệm rời rạc.
• Nhân sự đang làm trong lĩnh vực hệ thống – mạng doanh nghiệp, CCNA giúp chuẩn hóa kiến thức, củng cố lại nền tảng và cập nhật cách tiếp cận mạng hiện đại theo chuẩn Cisco, đặc biệt hữu ích khi làm việc với hệ thống lớn, nhiều VLAN, routing và các chính sách bảo mật.
• Người có mục tiêu thi chứng chỉ quốc tế CCNA 200-301 chắc chắn cần một lộ trình học CCNA bài bản, kết hợp lý thuyết và thực hành. CCNA không chỉ giúp vượt qua kỳ thi mà còn đảm bảo kiến thức có thể áp dụng trực tiếp vào công việc thực tế.

Tham khảo: Lộ trình tự học CCNA hiệu quả cho người mới bắt đầu

Học CCNA có khó không

CCNA không khó về mặt toán học hay lập trình, nhưng khó ở tư duy và tính hệ thống.

Những điểm khiến nhiều người gặp khó khi học CCNA:

• Subnetting (chia mạng, tính IP)
• Hiểu luồng gói tin (packet flow)
• Phân biệt vai trò từng giao thức (ARP, ICMP, DHCP…)
• Kết hợp nhiều khái niệm khi làm lab

Tuy nhiên, CCNA không yêu cầu kiến thức nền quá cao. Nếu học đúng phương pháp thì người mới hoàn toàn có thể theo được.:

• Học song song lý thuyết + lab
• Hiểu bản chất thay vì học thuộc lệnh
• Thực hành trên Packet Tracer hoặc GNS3

Thực tế, CCNA được Cisco thiết kế để:

• Dạy tư duy mạng từ gốc
• Phù hợp với người mới, nhưng đủ sâu để áp dụng thực tế

Chứng chỉ CCNA có giá trị bao lâu?

Chứng chỉ CCNA có giá trị trong vòng 3 năm kể từ ngày cấp. Sau 3 năm, chứng chỉ sẽ hết hạn (expire) nếu không được gia hạn.

Cisco cho phép gia hạn CCNA theo các cách sau:

• Thi lại kỳ thi CCNA (200-301)
• Thi chứng chỉ cấp cao hơn (ví dụ CCNP)
• Tích lũy đủ Continuing Education (CE) credits

Đa số người chọn thi tiếp CCNP nếu theo Network chuyên sâu hoặc thi lại CCNA nếu cần duy trì chứng chỉ cho hồ sơ

Có nên học và thi CCNA trong thời điểm hiện tại không?

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, nhiều người cho rằng các chứng chỉ mạng truyền thống như CCNA đã dần mất đi vai trò trước sự bùng nổ của Cloud, DevOps và tự động hóa

• Cloud hay DevOps không thay thế kiến thức mạng, mà dựa hoàn toàn trên nền tảng mạng máy tính. Các dịch vụ như AWS, Azure hay Google Cloud đều vận hành dựa trên các khái niệm cốt lõi như IP addressing, routing, subnet, NAT, firewall và load balancing. Người làm Cloud hoặc hệ thống nếu thiếu nền tảng mạng sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc thiết kế kiến trúc, tối ưu hiệu năng và xử lý sự cố.
• CCNA ở phiên bản hiện tại (200-301) không còn chỉ tập trung vào cấu hình thiết bị mạng truyền thống. Nội dung đã được cập nhật để bao quát các khái niệm hiện đại như network security, automation, programmability và mô hình mạng trong doanh nghiệp hiện đại. Điều này giúp CCNA phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, thay vì chỉ phục vụ mục tiêu thi chứng chỉ.
• Với người mới bước vào ngành IT hoặc đang làm các vị trí IT Support, System, việc học và thi CCNA giúp chuẩn hóa tư duy mạng, tránh học chắp vá hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm cá nhân. CCNA cung cấp một khung kiến thức có hệ thống, giúp người học hiểu rõ “vì sao hệ thống hoạt động như vậy” thay vì chỉ biết “làm thế nào để cấu hình”.
• Nếu người học chỉ tập trung vào việc thi lấy chứng chỉ mà thiếu thực hành thì chắc chắn CCNA sẽ không mang lại nhiều giá trị. Trong bối cảnh hiện nay, nhà tuyển dụng không đánh giá cao chứng chỉ đơn thuần, mà quan tâm nhiều hơn đến khả năng áp dụng kiến thức vào hệ thống thực tế. Vì vậy, CCNA chỉ thực sự đáng học khi đi kèm với lab, mô phỏng và trải nghiệm xử lý sự cố.

Việc học và thi CCNA trong thời điểm hiện tại vẫn rất cần thiết, đặc biệt với những ai theo đuổi con đường IT hạ tầng, mạng, hệ thống, Cloud hoặc an ninh mạng. CCNA không phải là đích đến cuối cùng, mà là nền tảng quan trọng giúp bạn đi xa hơn và vững chắc hơn trong sự nghiệp CNTT.

Tham khảo: Cấu trúc đề thi CCNA 200-301 Mới nhất

CCNA không chỉ là một chứng chỉ để bổ sung hồ sơ, mà là nền tảng kiến thức cốt lõi giúp bạn hiểu sâu cách mạng máy tính và hệ thống hạ tầng vận hành trong thực tế. Dù bạn định hướng theo Network, System, Cloud hay DevOps, việc nắm vững CCNA sẽ giúp bạn làm việc hiệu quả hơn, xử lý sự cố chính xác hơn và phát triển sự nghiệp bền vững. Điều quan trọng không nằm ở việc “có bằng CCNA”, mà là học CCNA đúng cách, gắn với thực hành và ứng dụng thực tế.

Nếu bạn muốn học CCNA bài bản, dễ hiểu và tập trung thực hành, khóa CCNA tại Mentora sẽ giúp bạn nắm chắc nền tảng mạng, làm lab sát thực tế doanh nghiệp và sẵn sàng cho cả công việc lẫn kỳ thi chứng chỉ.

Xem thêm: Học CCNA thực chiến chuẩn Cisco cùng Mentor đầu ngành